Szanowni Państwo,
według projektu rozporządzenia Ministerstwa Klimatu i Środowiska od 9 grudnia niemal każda zużyta bateria będzie formalnie odpadem niebezpiecznym. W tym samym miesiącu Grzegorz Skrzypczak, prezes ElektroEko, mówił na Future Mining Forum w Katowicach — w obecności Głównego Geologa Kraju i Rady ds. Bezpieczeństwa i Obronności przy Prezydencie RP — że Europa, jak się szacuje, traci większość surowców ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE). Ta sama bateria, którą trzeba będzie ewidencjonować ostrożniej, jest źródłem litu, kobaltu i niklu, których Unia wydobywa niewiele.
W tym wydaniu: co zmienić w ewidencji, a co zostaje bez zmian do 2030 i 2031 r.; które projekty ustaw czekają na rząd; co z Katowic i Karpacza wynika dla Państwa firmy — oraz zaproszenie do 9. edycji Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci, 13 października.
Zapraszamy do zapoznania się z najnowszymi informacjami z branży i dla branży.
Kontekst: 10 września Ministerstwo Klimatu i Środowiska skierowało do uzgodnień i konsultacji projekt nowego rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów (projekt z 3 września, RCL nr 12414454). Wdraża on decyzję delegowaną Komisji (UE) 2025/934: przebudowuje podgrupę 16 06 i dzieli zużyte baterie według chemii — litowe, sodowe, niklowe, cynkowe i alkaliczne — a poza nielicznymi wyjątkami klasyfikuje je jako odpady niebezpieczne. Zmieniają się też kody odpadów z przetwarzania baterii i kody w grupie odpadów komunalnych. Wejście w życie: 9 grudnia 2026 r. (§ 9 projektu). Uwagi w konsultacjach można zgłaszać przez 30 dni od udostępnienia, czyli do ok. 10 października.
Praktyczne znaczenie: Dokumenty ewidencji odpadów wystawiane za okres do 31 grudnia 2026 r. oraz sprawozdania za rok 2026 idą jeszcze według starego katalogu (§ 6); od 1 stycznia 2027 r. karty przekazania i ewidencja muszą używać nowych kodów. Dotyczy to każdego, kto wytwarza, zbiera lub przetwarza zużyte baterie — a więc także wprowadzającego, który przyjmuje zwroty, obsługuje reklamacje i ma własne odpady. Do końca roku dobrze jest ustalić, jakie chemie baterii firma wprowadza i przyjmuje, oraz przygotować ewidencję na nowe kody; pomoże w tym tabela korelacji starych i nowych kodów, którą projekt zawiera jako załącznik nr 2. Wydane decyzje administracyjne zachowują ważność (§ 4), a wymagania dla odpadów niebezpiecznych — w tym magazynowanie i transport — zaczną obowiązywać wobec tych baterii dopiero od 1 stycznia 2030 r. (§ 5); do tego czasu magazyny nie wymagają więc zmian.
Rola i wsparcie ElektroEko: Pomagamy Państwu prawidłowo zaklasyfikować zużyte baterie i przyporządkować je do nowych kodów odpadów.
Kontekst: 11 września Komisja przyjęła sprawozdanie z oceny celów rozporządzenia bateryjnego: obecne cele są odpowiednie i nie będą rewidowane. Wydajność recyklingu baterii litowych: 65% do końca 2025 r. i 70% do końca 2030 r.; kwasowo-ołowiowych: 75% i 80%. Odzysk materiałów: kobalt, miedź, ołów i nikiel 90% do końca 2027 r. i 95% do końca 2031 r.; lit 50% do końca 2027 r. i 80% do końca 2031 r. Następna ocena — najpóźniej w sierpniu 2031 r. Równolegle Komisja przygotowuje paszport baterii: 21 sierpnia opublikowała drugą wersję wytycznych o danych, które paszport ma zawierać, a akt wykonawczy o dostępie do tych danych, planowany na sierpień, według zapowiedzi zostanie przyjęty w IV kwartale.
Praktyczne znaczenie: Cele dotyczą recyklerów, ale przekładają się na cenę, jaką system płaci za przetworzenie zużytych baterii — a przez to na koszty wprowadzających. Wymagania są teraz znane do 2031 r. i można je uwzględnić w planach. Data do kalendarza: 18 lutego 2027 r. — od tego dnia wprowadzane na rynek baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh, baterie lekkich środków transportu i baterie pojazdów elektrycznych muszą mieć cyfrowy paszport. Jeśli Państwa firma wprowadza takie baterie, teraz jest moment, by ustalić, kto w łańcuchu dostaw go wystawi.
Rola i wsparcie ElektroEko: Śledzimy wymagania wobec recyklerów i akty wykonawcze do rozporządzenia bateryjnego; pomożemy Państwu ustalić, czy wprowadzane produkty są objęte paszportem baterii.
Kontekst: Wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów zakładał przyjęcie projektów ustawy o bateriach i nowelizacji ustawy o ZSEE w III kwartale 2026 r. Na dzień 22 września żaden z czterech projektów opisanych niżej — także prawa do naprawy i rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) za opakowania — nie został przyjęty przez Radę Ministrów.
Ustawa o bateriach (UC107) ma wprowadzić do polskiego prawa przepisy wykonawcze do unijnego rozporządzenia bateryjnego: krajowe organy nadzoru, sankcje i opłaty za niezrealizowane cele zbiórki. Projekt jest w wykazie prac rządu (wpis aktualizowany 2 lipca). Unijne obowiązki wiążą wprowadzających bezpośrednio już dziś, ale krajowych sankcji i opłat jeszcze nie ma — dane o wprowadzanych bateriach lepiej uporządkować teraz.
Nowelizacja ustawy o ZSEE (UC97, panele fotowoltaiczne, autoryzowany przedstawiciel) — w wykazie prac RM (wpis aktualizowany 17 sierpnia); według doniesień prasowych projekt jest na Stałym Komitecie RM, z zastrzeżeniami Ministerstwa Finansów. Dla sprzedających instalacje fotowoltaiczne: projekt przewiduje, że przy wymianie paneli z gospodarstw domowych wprowadzonych przed 1 stycznia 2016 r. koszt ich zagospodarowania poniesie wprowadzający nowy sprzęt, a przy samym demontażu — właściciel (pisaliśmy o tym w czerwcu 2025 r.). Ta zasada nadal czeka na uchwalenie.
Prawo do naprawy (UC154, wdrożenie dyrektywy 2024/1799) — według 300gospodarka.pl na Komitecie ds. Europejskich od 24 sierpnia; unijny termin wdrożenia (31 lipca) minął. Dla producentów AGD i elektroniki: będą musieli zapewnić dostęp do części zamiennych, naprawę po okresie rękojmi i 12 miesięcy dodatkowej ochrony po naprawie — dyrektywa musi zostać wdrożona, opóźnienie zmienia tylko datę.
ROP opakowaniowy (UC100) — według prawo.pl rozbieżności w rządzie, Stały Komitet RM. Nowa opłata opakowaniowa bez daty. Wprowadzający sprzęt jest też wprowadzającym opakowania — a unijne rozporządzenie w sprawie opakowań (PPWR) stosuje się już od 12 sierpnia.
Praktyczne znaczenie: Opóźnienie obciąża Państwo, nie firmy, ale może skrócić czas na dostosowanie po uchwaleniu. Obowiązki bateryjne i naprawa są przesądzone przez prawo unijne; w sprawie PV decyduje polska ustawa.
Rola i wsparcie ElektroEko: Śledzimy te projekty i będziemy aktualizować tę tabelę w kolejnych wydaniach, dopóki ustawy nie wejdą w życie.
Kontekst: Tegoroczny „Global Critical Minerals Outlook” Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA): średnia stopa recyklingu najważniejszych minerałów dla energetyki to dziś ok. 10% i przy obecnych politykach wzrośnie do około 20% w 2040 r.; 90% światowych mocy odzysku materiałów z baterii znajduje się w Chinach. Wcześniejszy raport IEA o recyklingu surowców krytycznych (2024) pokazał, że udział recyklingu w podaży miedzi spadł z 37% do 33%, a niklu z 35% do 31% (2015–2023), bo popyt rósł szybciej niż podaż wtórna; recykling może ograniczyć potrzebę nowego wydobycia o 25–40% do 2050 r.
Praktyczne znaczenie: Unijny Akt w sprawie surowców krytycznych (CRMA) zakłada, że do 2030 r. europejskie moce recyklingu mają być w stanie pokryć co najmniej 25% rocznego zużycia surowców strategicznych w UE. Przy 90% mocy odzysku z baterii w Chinach to cel, który wymaga budowy recyklingu w Europie — i wsadu, czyli zebranego sprzętu. Dlaczego ten surowiec nie wraca do polskich fabryk — o tym prezes ElektroEko mówił w Katowicach (sekcja „ElektroEko: co u nas”).
Rola i wsparcie ElektroEko: Dbamy o to, by zużyty sprzęt naszych klientów trafiał do legalnego systemu i był przetwarzany zgodnie z obowiązującymi przepisami i najlepszymi praktykami rynkowymi — to podstawowy warunek, by surowiec miał szansę wrócić do europejskiej gospodarki.
Kontekst: Komisja zapowiadała projekt na III kwartał 2026 r.; na dzień 22 września projektu nie ma. 28 lipca KE opublikowała raporty badawcze przygotowujące akt — o rozszerzonej odpowiedzialności producenta, ZSEE, surowcach krytycznych i cyfrowym paszporcie produktu. Kierunek, o którym mówi m.in. prezes ElektroEko, uczestniczący w ewaluacji dyrektywy przez międzynarodową organizację WEEE Forum: cele zbiórki uwzględniające cykl życia produktu, możliwe rozporządzenie zamiast dyrektywy, nacisk na odzysk surowców krytycznych.
Praktyczne znaczenie: Dzisiejszy cel zbiórki 65% liczy się od masy sprzętu wprowadzonego w poprzednich latach, bez względu na to, jak długo sprzęt służy — jak zauważał prezes ElektroEko, pompa ciepła i lodówka są w jednej grupie, choć cykl życia pompy jest dwukrotnie dłuższy. Jeśli cykl życia wejdzie do metodologii, dane o rzeczywistym czasie życia produktów staną się argumentem w rozliczeniach — dział produktu powinien je mieć pod ręką.
Rola i wsparcie ElektroEko: Przez WEEE Forum bierzemy udział w ewaluacji dyrektywy i dzielimy się z Państwem przewidywanymi scenariuszami, zanim projekt zostanie opublikowany.
Kontekst: 7 lipca WEEE Forum i 87 innych organizacji skierowały do wiceprzewodniczącego wykonawczego KE Stéphane’a Séjourné list w sprawie przygotowywanego European Product Act. Postulaty: każdy produkt na rynku UE ma mieć wskazany podmiot z UE/EOG odpowiedzialny za zgodność produktu, opakowania i obowiązki ROP; platforma internetowa sprawdza to przed dopuszczeniem oferty sprzedawcy spoza Unii, a jeśli takiego podmiotu nie ma — sama nim zostaje; platforma, która pośredniczy w sprzedaży na warunkach art. 6 ust. 3 aktu o usługach cyfrowych, ma być traktowana jak wprowadzający. Według sygnatariuszy w 2025 r. do UE trafiło ok. 5,9 mld przesyłek niskiej wartości.
Praktyczne znaczenie: Sygnatariusze wskazują, że bez podmiotu odpowiedzialnego w UE nie ma kogo rozliczyć z obowiązków ROP — koszt zbiórki takiego sprzętu ponoszą firmy, które w systemie są. To stanowisko, nie prawo; wróci jednak w European Product Act i w rewizji dyrektywy WEEE.
Rola i wsparcie ElektroEko: Przez WEEE Forum śledzimy prace nad European Product Act i przełożymy ich skutki na obowiązki wprowadzających.
Kontekst: Nowy katalog odpadów rozróżnia baterie według chemii, bo od niej zależy i ryzyko, i wartość surowca. Najwięcej uwagi wymagają baterie litowe — są w smartfonach, laptopach, elektronarzędziach, rowerach i hulajnogach elektrycznych — i to z nimi WEEE Forum wiąże pożary w łańcuchu zbiórki. Według WEEE Forum 36% ankietowanych operatorów zbiórki i przetwarzania zgłosiło w ostatnim roku pożary wywołane bateriami, a we Francji liczba pożarów od baterii litowych w instalacjach odpadowych podwoiła się w latach 2019–2023. Te same ogniwa zawierają lit, kobalt i nikiel — surowce, których odzysk Komisja właśnie potwierdziła jako cel.
Praktyczne znaczenie: Dla działu zwrotów i serwisu to sygnał, by jeszcze przed wejściem nowych kodów uzgodnić z odbiorcą odpadów zasady przyjmowania i przekazywania sprzętu z bateriami litowymi — zwłaszcza ogniw uszkodzonych lub spuchniętych. Lista produktów firmy z takimi bateriami przyda się przy obu zmianach: w ewidencji i w magazynie.
Rola i wsparcie ElektroEko: Zapewniamy odbiór i logistykę zużytego sprzętu z bateriami przez sprawdzonych partnerów, a przy wątpliwościach co do klasyfikacji odpowiadamy na Państwa pytania.
Kontekst: 9 września na Future Mining Forum & Expo w Katowicach prezes ElektroEko Grzegorz Skrzypczak wziął udział w panelu „Surowce krytyczne i metale rzadkie: kto kontroluje przyszłość transformacji?” — obok Głównego Geologa Kraju, wiceministra Krzysztofa Galosa, dyrektora Państwowego Instytutu Geologicznego Krzysztofa Szamałka, wiceprzewodniczącego Rady ds. Bezpieczeństwa i Obronności przy Prezydencie RP Tomasza Zdzikota, prezesa Elemental Holding Pawła Jarskiego i byłego urzędnika KE ds. polityki surowcowej Daniela Ciosa; moderowała Aleksandra Helbin, redaktor naczelna WNP. Na pytanie, czy sprzęt wypadający z obiegu jest największą niewykorzystaną rezerwą surowcową Europy, prezes odpowiedział: szacuje się, że w Europie zagospodarowuje się nie więcej niż 40% surowców ze zużytego sprzętu; reszta trafia do nielegalnego obrotu, jest wywożona poza UE albo ginie w stratach technologicznych. Metale nieżelazne i ziem rzadkich odzyskane w Polsce są wywożone, a kupują je ci sami dostawcy z Chin, od których Europa bierze surowiec pierwotny.
Praktyczne znaczenie: Prezes przedstawił rachunek producenta: fabryka sięgnie po surowiec z recyklingu pod dwoma warunkami — stałe dostawy w odpowiedniej jakości i cena nie wyższa niż surowca pierwotnego. Dziś, jak mówił, nie ma mechanizmów ekonomicznych, które by to zapewniały, a bez nich unijny cel 25% surowców strategicznych z recyklingu do 2030 r. jest nieosiągalny. Polska ma przy tym — w jego ocenie — warunki, by stać się centrum Unii w odzysku surowców ze zużytego sprzętu, także z baterii przemysłowych: moce przetwórcze zakładów są trzykrotnie większe niż obowiązki producentów; brakuje recyklingu na poziomie, który oddałby surowiec fabrykom.
Rola i wsparcie ElektroEko: Reprezentujemy wprowadzających tam, gdzie powstaje polityka surowcowa, i wnosimy do niej dane z dwudziestu lat finansowania systemu gospodarowania ZSEE. Postulat złożony w Katowicach: ujednolicenie systemu w Polsce i Unii oraz pomoc państwa — nie interwencja.
Kontekst: ElektroEko było partnerem Domu Cyfrowej Polski na XXXV Forum Ekonomicznym w Karpaczu (8–10 września). 10 września wiceprezes zarządu Andrzej Saja w rozmowie z Pawłem Orlikowskim (Grupa natemat) omówił raport „20 lat systemu ZSEE w Polsce. Diagnoza, wyzwania i rekomendacje” i dwa wyzwania na kolejne lata. Pierwsze: rewizja dyrektywy WEEE — kolejne zmiany w systemie są przesądzone, ale nie wiadomo jeszcze ani kiedy wejdą w życie, ani w jaki sposób zostaną wdrożone; dziś obowiązują dotychczasowe przepisy. Drugie: sprzęt o długim cyklu życia — banki energii, pompy ciepła, instalacje fotowoltaiczne — stanie się odpadem dopiero po wielu latach, więc sposób określania obowiązków wobec niego trzeba projektować już teraz, ale nie można do niego automatycznie stosować podejścia wypracowanego dla sprzętu o znacznie krótszym cyklu życia. Tego samego dnia w panelu „Bezpieczeństwo czy transformacja? Przyszłość energetyki w czasach kryzysów” wskazał, że odzysk surowców z elektroodpadów to element bezpieczeństwa Polski i Europy, a efekt podnoszenia poziomów odzysku liczy się w latach.
Praktyczne znaczenie: Dla wprowadzających pompy ciepła, magazyny energii czy panele fotowoltaiczne to sygnał, że obowiązki wobec tych produktów wymagają innego sposobu kalkulacji niż dla telefonu czy czajnika — rozłożonego na dekady, a nie na lata. Rewizja dyrektywy jest miejscem, w którym ta różnica może zostać zapisana; do tego czasu nic się dla Państwa nie zmienia, a każde doniesienie o „nowych wymogach” warto sprawdzić u źródła.
Rola i wsparcie ElektroEko: Raport „20 lat systemu ZSEE w Polsce. Diagnoza, wyzwania i rekomendacje” przygotowaliśmy z WEEE Forum — to na jego podstawie zabieramy głos o przyszłych zasadach, także dla sprzętu o długim cyklu życia.
Kontekst: 20 sierpnia ElektroEko przystąpiło do Programu Partnerstwa Forum Odpowiedzialnego Biznesu — organizacji, która od ponad dwudziestu lat zajmuje się odpowiedzialnym biznesem w Polsce. Program skupia firmy rozwijające kompetencje ESG i wymieniające się doświadczeniami. „Dla ElektroEko odpowiedzialny biznes to rdzeń tego, co robimy od dwudziestu lat” — mówi prezes Grzegorz Skrzypczak; wartości, które wnosimy do programu, to mierzalność, wiarygodność i transparentność danych.
Praktyczne znaczenie: Wprowadzający objęci raportowaniem niefinansowym opisują, jak realizują obowiązki środowiskowe w łańcuchu wartości — w tym przez organizację odzysku. Partner, który sam mierzy i publikuje swoje wyniki edukacyjne i środowiskowe, jest w takim opisie łatwiejszy do udokumentowania.
Rola i wsparcie ElektroEko: W Forum reprezentujemy perspektywę praktyków zamykania obiegu sprzętu i baterii — i przekażemy Państwu te ustalenia programu, które dotyczą obowiązków wprowadzających.
Kontekst: 13 października po raz dziewiąty obchodzimy Międzynarodowy Dzień Bez Elektrośmieci — inicjatywę WEEE Forum, której organizatorem w Polsce jest ElektroEko, we współpracy z UNEP/GRID-Warszawa. Partnerami tegorocznej edycji są APPLiA Polska i Związek Cyfrowa Polska. Hasło 2026: „Zużyta elektronika? Do recyklingu. Nie do śmietnika!” — zachęcamy, by przejrzeć szuflady, piwnice i garaże i oddać drobną elektronikę do najbliższego punktu zbierania. Firmy i instytucje organizują u siebie zbiórki od 1 do 31 października. Uczestnik otrzymuje bezpłatnie karton do zbiórki, plakat z własnym logo i certyfikat. W 2025 r. w akcji wzięło udział blisko 200 firm i instytucji, a edukacją objęto prawie 55 000 pracowników.
Praktyczne znaczenie: Dla działów HR, ESG i komunikacji to gotowa akcja z mierzalnym wynikiem — kilogramy zebranego sprzętu i liczba zaangażowanych pracowników — do wykorzystania w komunikacji wewnętrznej i raporcie niefinansowym. Jednocześnie udział w publicznej kampanii edukacyjnej, do której finansowania wprowadzający jest zobowiązany ustawą.
Rola i wsparcie ElektroEko: Jako organizator w Polsce dostarczamy materiały i certyfikaty oraz prowadzimy rejestrację przez dzienbezelektrosmieci.pl. Wyniki tegorocznej edycji przedstawimy w kolejnym wydaniu.
Kontekst: 17 czerwca, podczas Targów Idei ESG, ukazała się 24. edycja raportu „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki” — 932 praktyki zgłoszone przez 263 firmy. Znalazły się w nim cztery programy ElektroEko: Moje Miasto Bez Elektrośmieci, Międzynarodowy Dzień Bez Elektrośmieci, Centrum ElektroEkologii i ElektroEkologiczny Hackathon (uczniowie tworzą gry edukacyjne z wykorzystaniem narzędzi AI). Aktualne dane ElektroEko: Moje Miasto Bez Elektrośmieci (od 2012 r.) — 6,6 mln dzieci objętych edukacją, 4 100 koordynatorów, nagrody z Funduszu Oświatowego o wartości ponad 3,6 mln zł; Centrum ElektroEkologii — ponad 22 000 uczniów z 460 szkół; wyniki Dnia Bez Elektrośmieci — wyżej.
Praktyczne znaczenie: Publiczne kampanie edukacyjne są ustawowym obowiązkiem wprowadzającego, realizowanym przez organizację odzysku — te wyniki są więc efektem działań finansowanych także przez Państwa firmę. Można je przywołać we własnym raporcie niefinansowym jako udział w programach, z podaniem źródła (dane ElektroEko; raport FOB), bez przypisywania sobie ich autorstwa.
Rola i wsparcie ElektroEko: Prowadzimy i rozliczamy te programy; dane o działaniach edukacyjnych w danym roku są dla Państwa dostępne.
Kontekst: 21 września w Urban Lab Rzeszów odbyło się spotkanie informacyjne dla nauczycieli techników połączone z warsztatem metodologicznym „Elektroekologia w szkole technicznej — jak rozmawiać z uczniami o naprawie, ponownym wykorzystaniu i odpowiedzialnym korzystaniu z elektroniki?”. To pilotaż programu Centrum ElektroEkologii dla szkół technicznych: nauczyciele dostają scenariusze lekcji i platformę do pracy z uczniami, prowadzą trzy lekcje o elektroekologii, a potem przekazują uwagi, które kształtują program. Za nami pierwszy warsztat, pilotaż potrwa jeszcze wiele tygodni; przed nami pierwsze warsztaty dla uczniów techników, a równolegle trwają prace nad nowym oddziałem Centrum w Rzeszowie — miejscem edukacji elektroekologicznej dla południowo-wschodniej Polski.
Praktyczne znaczenie: Absolwenci techników trafiają do serwisów, produkcji i logistyki firm wprowadzających — tam, gdzie zapada decyzja, czy sprzęt zostanie naprawiony i czy trafi do legalnego odzysku. To skutek odłożony w czasie — jak większość efektów edukacji.
Rola i wsparcie ElektroEko: Filię w Rzeszowie tworzymy wspólnie z UNEP/GRID-Warszawa (lider projektu), Miastem Rzeszów, Samsung i New Economy; realizacja i rozliczenie obowiązku edukacyjnego odbywa się w Państwa imieniu.
Dziękujemy za czas poświęcony na lekturę bieżącego wydania. Ta sama bateria będzie — według projektu — od 9 grudnia wymagała ostrożniejszej ewidencji i jest jednocześnie surowcem, o który Europa zaczyna konkurować.
W obu sprawach mogą Państwo liczyć na ElektroEko: pomożemy przyporządkować baterie do nowych kodów, będziemy śledzić wymagania wobec recyklerów i reprezentować Państwa interesy tam, gdzie powstaje polityka surowcowa. Cztery daty do kalendarza: 13 października (Międzynarodowy Dzień Bez Elektrośmieci), 9 grudnia (planowane wejście w życie nowego katalogu odpadów), 1 stycznia 2027 r. (nowe kody w ewidencji) i 18 lutego 2027 r. (paszport baterii).
Kontakt dla wprowadzających:
Chcę wypisać sie z newslettera
